IG-541 — właściwości, zastosowania i parametry techniczne
Właściwości, zastosowania i parametry techniczne środka gaśniczego IG-541 z pewnością zasługują na uwagę. Jest to substancja opracowana i wprowadzona na rynek w 1989 roku, znana powszechnie jako Inergen. Jej potencjał i możliwości zastosowania są znaczne, zwłaszcza gdy chodzi o zabezpieczenie przed ogniem szczególnie cennych przedmiotów i zaawansowanych technicznie urządzeń.
Spis treści:
Gaz obojętny IG-541 – jakie ma właściwości?
Specyficzna substancja chroniąca przed pożarem
W jaki sposób następuje gaszenie ognia?
Bezpieczeństwo nie tylko środowiska naturalnego
Gaz IG-541: jakie są jego zastosowania?
Jeden środek – wiele budynków i urządzeń
Wzmocniona ochrona
Gaz obojętny IG-541 – jakie ma właściwości?
Dzięki doświadczeniu w projektowaniu, produkcji i dostawie SUG wykorzystujących gazy chemiczne i obojętne dobrze znamy także właściwości i potencjał gazu IG-541. Został on opatentowany w USA w lutym 1989 roku i w sprzedaży występuje pod nazwą handlową Inergen.
Specyficzna substancja chroniąca przed pożarem
Interesujący nas gaz jest mieszaniną trzech gazów naturalnie występujących w atmosferze: azotu, argonu i dwutlenku węgla. Jego skład jest określony i wynosi zasadniczo 52% azotu, 40% argonu oraz 8% dwutlenku węgla. Właśnie taka mieszanina może być stosowana w systemach gaśniczych wykorzystujących gazy obojętne, w tym w rozwiązaniach takich jak STILDE M na gaz obojętny.
Środek o takim składzie jest bezbarwny, bezwonny i elektrycznie nieprzewodzący. Nie pozostawia osadów po wyładowaniu, nie powoduje korozji i nie uszkadza metali ani tworzyw stosowanych m.in. w elektronice, układach scalonych czy urządzeniach precyzyjnych. Kontakt środka z ogniem nie prowadzi również do powstawania pozostałości wymagających usuwania po akcji gaśniczej.
W jaki sposób następuje gaszenie ognia?
IG-541 gasi pożar przez obniżenie stężenia tlenu w chronionej przestrzeni poniżej poziomu podtrzymującego spalanie. Jak wiadomo, powietrze w standardowych warunkach zawiera 21% tlenu, ponad 78% azotu oraz niewielkie ilości argonu (ok. 0,93%) i gazów szlachetnych (mniej niż 0,01%). Większość substancji palnych spotykanych w przemyśle, pomieszczeniach biurowych czy np. bibliotekach i archiwach pali się dopóki stężenie tlenu nie spadnie poniżej 15%. Uruchomienie przez centralę sterowania gaszeniem – np. Fighter XT – dysz SUG i uwolnienie do zagrożonego obszaru Inergenu skutkuje obniżeniem stężenia tlenu do ok. 12,5%. Jest to znacznie mniej niż stężenie niezbędne do utrzymania spalania czy pożaru.
Bezpieczeństwo nie tylko środowiska naturalnego
Zwróć uwagę, że powietrze atmosferyczne zawiera zwykle ok. 0,03% dwutlenku węgla. Uwolnienie interesującego nas środka gaśniczego sprawia, że stężenie CO2 wzrośnie w chronionym przez SUG pomieszczeniu do ok. 4%. Zwiększenie stężenia dwutlenku węgla prowadzi do przyspieszenia oddechu osób, które np. są w trakcie ewakuacji z obszaru zagrożenia. Takie osoby będą zatem oddychać częściej i głębiej, wdychając odpowiednią ilość tlenu. Ułatwia to bezpieczną ewakuację, pod warunkiem prawidłowego zaprojektowania systemu, zachowania wymaganych stężeń oraz przestrzegania procedur bezpieczeństwa.
Zwróć uwagę, że skład IG-541 zawiera – choć w nieco innych stężeniach – wyłącznie gazy występujące naturalnie w ziemskiej atmosferze. Z tego względu, odmiennie niż np. halony, nie przyczyni się on do niszczenia warstwy ozonowej Ziemi. Nie sprzyja także efektowi cieplarnianemu. Można zatem powiedzieć, że jest to środek naprawdę ekologiczny. Rzecz jasna, również dwutlenek węgla jest gazem występującym naturalnie, choć zawsze trzeba pamiętać, by jego stężenie w pomieszczeniach nie zwiększyło się ponad dopuszczalną miarę.
Mieszanka jest niepalna i, przy prawidłowo dobranym stężeniu projektowym, może być stosowana w pomieszczeniach normalnie zajmowanych przez ludzi. Dzięki swym właściwościom nie ma szkodliwego wpływu na centralny układ nerwowy, w tym mózg. Odmiennie niż niektóre dawniej stosowane środki, nie stwarza także ryzyka pojawienia się nadwrażliwości serca u osób wdychających go lub mających z nim kontakt np. podczas czynności montażowych i serwisowych lub innych prac w pomieszczeniach z elementami SUG.
Gaz IG-541: jakie są jego zastosowania?
Pisząc o stosowanym np. w wytwarzanym i instalowanym przez nas SUG STILDE SI gazie IG-541, zwróciliśmy już uwagę na jego najważniejsze właściwości. Teraz chcemy zastanowić się nad tym, jakie mogą być jego zastosowania w praktyce. Jest to kwestia, która – czego dowodzą szkolenia i działalność doradcza – budzi zainteresowanie nie tylko projektantów i inżynierów.
Jeden środek – wiele budynków i urządzeń
Zastosowanie omawianego środka pozwala na zwalczenie ognia już na wczesnym etapie, co zapobiega rozwojowi poważniejszego pożaru. Systemy SUG, takie jak zaprojektowany z myślą o obiektach, w których znajdują się szczególnie cenne zbiory lub dane system STILDE SW, mogą być z powodzeniem wykorzystywane w miejscach, gdzie stale przebywają ludzie. Szczególnie ważna jest tu nietoksyczność środka. Z tego względu urządzenia gaśnicze wykorzystujące Inergen są stosowane np. w laboratoriach, galeriach sztuki czy też placówkach medycznych i innych dużych obiektach.
Wzmocniona ochrona
Gazy czyste, w tym omawiana tu mieszanka, zapewniają eliminację wilgoci z procesu gaszenia ognia. Dzięki temu nie ma ryzyka zamoknięcia, a co za tym idzie – poważnych uszkodzeń dokumentów, tkanin i podobnych przedmiotów, np. księgozbiorów. Oprócz tego gaz dokładnie penetruje struktury regałów magazynowych, likwidując ogniska pożaru bez zamoczenia rycin, starodruków czy map.
Ponieważ IG-541 jest elektrycznie nieprzewodzący, może być stosowany do ochrony pomieszczeń z urządzeniami elektrycznymi i elektronicznymi, także tam, gdzie ryzyko pożaru dotyczy urządzeń pod napięciem. Warto przypomnieć, iż po zakończeniu akcji gaśniczej gaz nie pozostawia zanieczyszczeń ani osadów. W efekcie serwery i inne urządzenia mogą pracować niemal natychmiast po wywietrzeniu pomieszczeń. Dodatkową ochronę delikatnych urządzeń i eksponatów przed uszkodzeniami mechanicznymi i akustycznymi zapewniają zawory ze stałym, kontrolowanym wypływem środka gaśniczego. Są one wykorzystywane np. w systemach STILDE SW.
Na zakończenie można dodać, że gazy obojętne, w tym interesująca nas mieszanka, są magazynowane pod wysokim, sięgającym 200 bądź 300 bar, ciśnieniem. Dzięki temu możliwa staje się centralizacja ochrony większej liczby pomieszczeń (np. kilku serwerowni i biur) w jednym budynku, w którym będą mieścić się butle ciśnieniowe projektowanego lub modernizowanego systemu gaśniczego.
