Najważniejsze informacje

• Zaawansowana analiza wstępna: kluczowym punktem wyjścia jest audyt ryzyka pożarowego oraz dostosowanie środka gaśniczego (gazy obojętne lub syntetyczne) do chronionego mienia.
• Precyzyjne wyliczenia: projektowanie opiera się na specjalistycznych symulacjach hydraulicznych, określających wymaganą masę gazu, liczbę butli, średnice rurociągów oraz stężenie gaśnicze.
• Pełna integracja systemowa: urządzenia SUG współpracują z automatyką budynkową, systemem sygnalizacji pożarowej lub alarmu pożarowego, systemem zarządzania budynkiem BMS oraz instalacjami odcinającymi (HVAC, zasilanie).
• Formalności i weryfikacja końcowa: projekt urządzenia przeciwpożarowego wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, natomiast po montażu instalacji przeprowadza się odpowiednie próby i badania, w tym testy funkcjonalne oraz – w przypadku gazowych SUG chroniących pomieszczenia – test szczelności Door Fan Test.

Spis treści:

• Dlaczego projektowanie SUG wymaga inżynieryjnego podejścia?
• Etap 1: analiza ryzyka pożarowego oraz wybór gazu gaśniczego
• Etap 2: obliczenia hydrauliczne i wymiarowanie systemu
• Etap 3: projekt automatyki, detekcji i sterowania gaszeniem
• Etap 4: uzgodnienia z rzeczoznawcą i integracja systemowa z SAVI TECHNOLOGIE
• Odbiór instalacji: o co należy zadbać po montażu SUG?
• FAQ

Dlaczego projektowanie SUG wymaga inżynieryjnego podejścia?

Dysponowanie przez projektanta unikalną, specjalistyczną wiedzą inżynieryjną jest bezwzględnie konieczne na każdym etapie prac. Wynika to ze specyfiki działania gazowych środków gaśniczych oraz rygorystycznych wymogów prawnych.

Gazowe systemy gaśnicze, takie jak STILDE, działają na zasadzie gaszenia przestrzennego – gazy chemiczne przerywają reakcję łańcuchową spalania, natomiast gazy obojętne wypierają tlen niezbędny do podtrzymania ognia.

Niewłaściwe zaprojektowanie instalacji – w tym błędne przeniesienie rozwiązań opracowanych dla innego obiektu – niesie ze sobą poważne konsekwencje. Może doprowadzić do powstania szkodliwego podciśnienia lub nadciśnienia niszczącego strukturę budynku albo uniemożliwić osiągnięcie wymaganego stężenia gaśniczego. Projektowanie gazowych SUG powinno być prowadzone w odniesieniu do właściwych przepisów, dokumentacji producenta oraz standardów technicznych, takich jak PN-EN 15004, ISO 14520 czy – w projektach, które tego wymagają – NFPA 2001.

Etap 1: analiza ryzyka pożarowego oraz wybór gazu gaśniczego

Rzetelnie przeprowadzony audyt wstępny jest jednym z kluczowych warunków prawidłowego doboru gazowego SUG i ograniczenia ryzyka projektowego. Na tym etapie precyzyjnie określa się specyfikę użytkowania budynku (serwerownie, archiwa, magazyny, obiekty przemysłowe) oraz klasyfikuje potencjalne zagrożenia pożarowe, np. pożary grup A, B lub C, oraz uwzględnia obecność urządzeń elektrycznych pod napięciem.

Gazy gaśnicze stanowią doskonałą alternatywę dla tradycyjnych instalacji wodnych i pianowych wszędzie tam, gdzie użycie wody mogłoby spowodować poważne szkody wtórne, np. uszkodzenie elektroniki, zwarcie w rozdzielni albo zniszczenie szczególnie wrażliwych zbiorów.

Szczególne znaczenie przy doborze środka gaśniczego ma bezpieczeństwo ludzi. Przy doborze środka gaśniczego projektant powinien uwzględnić bezpieczeństwo ludzi, w tym dopuszczalne poziomy ekspozycji określane m.in. przez NOAEL i LOAEL, procedury ewakuacyjne, opóźnienie wyładowania oraz sposób przewietrzenia pomieszczenia po akcji gaśniczej.

Systemy STILDE oraz urządzenia takie jak DOCTOR FIRE wykorzystują środki gaśnicze dobierane do rodzaju zagrożenia, charakteru chronionej przestrzeni oraz wymagań dotyczących bezpieczeństwa ludzi, ochrony środowiska i ograniczenia szkód wtórnych. Dzięki temu mogą być stosowane m.in. w obiektach technicznych, serwerowniach, rozdzielniach, archiwach i innych przestrzeniach wymagających precyzyjnej ochrony przeciwpożarowej.

Etap 2: obliczenia hydrauliczne i wymiarowanie systemu

Drugi etap prac inżynieryjnych koncentruje się na ścisłych wyliczeniach matematycznych oraz symulacjach komputerowych. Każdy parametr instalacji musi być dokładnie zweryfikowany pod kątem fizyki przepływu płynów i gazów.

Kluczowe działania wymiarujące obejmują:

• Analizę kubatury: określenie kubatury chronionej przestrzeni, jej przeznaczenia, układu przegród, otworów, przepustów instalacyjnych oraz założeń dotyczących szczelności pomieszczenia.
• Wyznaczenie masy środka: obliczenie wymaganej ilości gazu i stężenia projektowego z uwzględnieniem wymaganych współczynników bezpieczeństwa.
• Konfigurację magazynu gazu: dobór liczby i pojemności butli oraz określenie ciśnienia roboczego (w wielu systemach gazów obojętnych stosuje się magazynowanie środka w butlach pod ciśnieniem 200 lub 300 bar, zgodnie z dokumentacją producenta i przyjętą technologią systemu.).
• Symulacje hydrauliczne: wyznaczenie średnic rurociągów oraz dopuszczalnych spadków ciśnienia przy użyciu specjalistycznego oprogramowania inżynieryjnego.
• Optymalizację dysz: dobór i przestrzenne rozmieszczenie dysz gaśniczych w celu zapewnienia równomiernego wymieszania gazu w wymaganym czasie wyładowania.
• Ochronę konstrukcji: ocena konieczności zastosowania odciążenia ciśnieniowego, np. klap odciążających, które ograniczają ryzyko uszkodzenia przegród budowlanych podczas wyładowania środka gaśniczego.

Etap 3: projekt automatyki, detekcji i sterowania gaszeniem

Automatyka i sterowanie odpowiadają za prawidłową sekwencję działania systemu: detekcję, alarmowanie, opóźnienie wyładowania, uruchomienie gaszenia oraz współpracę z innymi instalacjami budynku. Odpowiednio zaprojektowana logika ogranicza ryzyko niezamierzonego wyładowania i fałszywych alarmów.

Inżynier projektant na tym etapie projektuje układ detekcji i sterowania, często oparty na koincydencji sygnałów z dwóch niezależnych czujek lub stref detekcji, aby ograniczyć ryzyko przypadkowego wyładowania środka gaśniczego. Opracowuje również pełną logikę sygnałów alarmowych (“Ostrzeżenie”, “Ewakuacja”, “Gaszenie”) realizowaną przez Centralę Sterowania Gaszeniem oraz rozmieszcza urządzenia ostrzegawcze (tablice podświetlane, sygnalizatory optyczno-akustyczne).

Bezpieczną i niezawodną współpracę z infrastrukturą budynku zapewnia Matryca Wysterowań (Cause and Effect Matrix). Jest to kluczowy dokument określający automatyczne reakcje budynku na zdarzenie pożarowe:

• Wyłączenie wentylacji mechanicznej i klimatyzacji,
• Zamknięcie pożarowych klap odcinających,
• Odłączenie wybranych obwodów zasilania, jeżeli przewiduje to scenariusz pożarowy, projekt instalacji oraz wymagania użytkownika obiektu.
• Przesłanie sygnałów alarmowych do Systemu Sygnalizacji Pożarowej (SAP) oraz sygnałów sterujących lub statusowych do Systemu Zarządzania Budynkiem (BMS).

Etap 4: uzgodnienia z rzeczoznawcą i integracja systemowa z SAVI TECHNOLOGIE

Przejście z fazy koncepcyjnej do realizacji wymaga pełnej formalizacji dokumentacji projektowej. Obejmuje to opracowanie dokumentacji projektowej urządzenia przeciwpożarowego, schematów sterowania, wytycznych branżowych, założeń do scenariusza pożarowego oraz uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Zespół ekspercki SAVI TECHNOLOGIE zapewnia kompleksowe wsparcie merytoryczne i techniczne na każdym etapie inwestycji. Posiadając własny zakład produkcyjny oraz wyspecjalizowaną kadrę inżynieryjną, zespół SAVI TECHNOLOGIE wspiera inwestorów i generalnych wykonawców na kolejnych etapach procesu – od audytu początkowego, przez produkcję, montaż, aż po końcowe odbiory techniczne.

Odbiór instalacji: o co należy zadbać po montażu SUG?

Pomyślne zakończenie prac projektowych otwiera etap weryfikacji fizycznej i odbiorów technicznych zainstalowanego systemu.

Kluczowe procedury odbiorowe:

1. Test szczelności pomieszczenia Door Fan Test (DFT): pomiar szczelności chronionej przestrzeni, który pozwala obliczyć przewidywany czas retencji środka gaśniczego i wskazać nieszczelności wymagające usunięcia.
2. Testy suche: funkcjonalne próby automatyki i centrali sterującej realizowane bez fizycznego wyładowania środka gaśniczego z butli.
3. Nadzór autorski: bezpośrednia kontrola projektanta nad pracami montażowymi, zapobiegająca błędom wykonawczym.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Ile z reguły trwa zaprojektowanie SUG ?

Czas przygotowania projektu zależy od wielkości i przeznaczenia chronionej przestrzeni, poziomu skomplikowania instalacji, dostępności dokumentacji obiektu oraz liczby uzgodnień międzybranżowych, np. z HVAC, SSP/SAP, BMS czy instalacjami elektrycznymi. W praktyce termin powinien być każdorazowo określany po analizie zakresu prac i inwentaryzacji obiektu.

Jakie prawne formalności trzeba będzie załatwić?

Instalacja SUG może być częścią inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia robót (np. rozbudowa). Konieczne jest także przestrzeganie przepisów PPOŻ., wskazujących, kiedy Twoim obowiązkiem jest uzgodnienie projektu z rzeczoznawcą oraz w jakich obiektach montaż SUG jest obligatoryjny.

Jakimi standardami branżowymi kierują się projektanci urządzeń gaśniczych?

Oprócz przepisów budowlanych i PPOŻ., są to przede wszystkim normy PN-EN 15004, standardy ISO 14520 oraz — w zależności od wymagań projektu, inwestora lub ubezpieczyciela — NFPA 2001. Przepisy, normy i dokumentacja producentów tworzą ramy projektowania, montażu, testowania i eksploatacji SUG, które pomagają zapewnić wymagany poziom bezpieczeństwa PPOŻ

Czym jest retencja gazowego środka gaśniczego?

Retencja to czas, przez który stężenie środka gaśniczego w pomieszczeniu chronionym powinno utrzymać się na poziomie wymaganym do skutecznego gaszenia i ograniczenia ryzyka ponownego zapłonu. Projektant bierze retencję pod uwagę przy analizie szczelności pomieszczenia i sprawdzeniu, czy gaz utrzyma się w nim przez wymagany czas i w niezbędnym stężeniu.