System gaszenia gazem vs mgła wodna — czym się różnią i kiedy stosować każde z nich?
Wybór pomiędzy systemem gaszenia gazem a mgłą wodną jest też szczególnie ważny dla osób planujących instalację lub modernizację urządzeń gaśniczych w siedzibie firmy, hali produkcyjnej lub innych budynkach. Kluczem do udzielenia trafnej odpowiedzi, na pytanie, czym się różnią i kiedy stosować każde z nich, jest fachowa wiedza i doświadczenie.
Spis treści:
Dwa sposoby walki z ogniem: co je różni?
Zmniejszanie stężenia tlenu i pochłanianie ciepła
Jakie urządzenia sprawdzą się najlepiej w twojej firmie lub instytucji?
W jakich sytuacjach sprawdzą się środki gazowe?
Plusy korzystania z wody
System gaszenia gazem vs mgła wodna. Dwa sposoby walki z ogniem: co je różni?
Systemy gaszenia gazem różnią się od systemów opartych na mgle wodnej przede wszystkim zastosowanymi w nich środkami gaśniczymi. Środki te mają różne właściwości fizyczne i chemiczne, stąd inny jest mechanizm zwalczania pożaru. Uwzględnienie tych czynników oraz aktualnego stanu techniki pozwala nam na dobranie optymalnych rozwiązań już na etapie projektowania urządzeń gaśniczych. Zgromadzone doświadczenie przekłada się na jakość oferty skierowanej do generalnych wykonawców i inwestorów.
Zmniejszanie stężenia tlenu i pochłanianie ciepła
Środki chemiczne, takie jak FK-5-1-12 stosowany w Miejscowych Urządzeniach Gaśniczych, gaszą pożar przede wszystkim przez pochłanianie energii cieplnej z obszaru spalania, a także przez oddziaływanie na reakcje zachodzące w płomieniu. Gazy chemiczne działają też chłodząco. Uniemożliwia to kontynuację reakcji podtrzymujących i rozprzestrzeniających ogień. Gazy obojętne, wykorzystywane np. w urządzeniach STILDE SI i SW, gaszą ogień przez wypieranie niezbędnego do utrzymania procesów spalania tlenu, a co za tym idzie – redukowanie jego stężenia. Metoda gaśnicza polega zatem na zasadzie inercji. Oprócz tego gazy gaśnicze nie wchodzą w reakcje chemiczne z gaszonymi materiałami w sposób, który skutkowałby podtrzymaniem spalania albo innymi uszkodzeniami.
W systemach korzystających z mgły wodnej woda jest tłoczona pod dużym, sięgającym nawet 60–140 barów, ciśnieniem. Przepływa ona przez odpowiednio zaprojektowane i wykonane dysze, w których jest zamieniana w bardzo drobne kropelki – od 10 do 1000 mikronów. Przypomina to nieco mechanizm działania aerografu albo pistoletu lakierniczego. Mgła wodna szybko absorbuje ciepło, wypiera także tlen, zapobiegając kontynuacji reakcji spalania. Wiąże ponadto zawierający toksyczne związki chemiczne dym.
Problemem może okazać się np. wpływ wody jako substancji przewodzącej prąd elektryczny na procesory, dyski twarde i inne elementy urządzeń elektronicznych. Woda wsiąka także w dokumenty, archiwalia i wiele rodzajów dzieł sztuki, prowadząc do dodatkowych szkód. W tym zakresie ustępuje ona gazom gaśniczym.
System gaszenia gazem vs mgła wodna. Jakie urządzenia sprawdzą się najlepiej w Twojej firmie lub instytucji?
Czy projektując bądź modernizując instalacje zdecydować się na stałe urządzenia gaśnicze gazowe, czy lepiej wybrać system na mgłę wodną? Odpowiedź wymaga dokładnej i całościowej analizy, zwłaszcza określenia wrażliwości chronionych urządzeń, kubatury budynku oraz szczelności pomieszczeń, w których ma być stosowany środek gaśniczy. Pozwala to na dobranie rozwiązań dopasowanych do potrzeb inwestora, a przy tym możliwych do zrealizowania.
W jakich sytuacjach sprawdzą się środki gazowe?
Gazy gaśnicze, w tym środki chemiczne stosowane tam, gdzie są dopuszczalne i uzasadnione technicznie, nie przewodzą prądu elektrycznego (są dielektrykami). Nie wchodzą w reakcje z płonącymi substancjami, nie pozostawiają osadu na gaszonych powierzchniach, a także nie powodują szoku termicznego. Sprawia to, że są bezpieczne dla komputerów, urządzeń wykorzystywanych w zaawansowanej diagnostyce medycznej czy też w rozdzielniach i siłowniach na statkach. Zapewniają ciągłość i stabilność pracy serwerów i elektroniki, np. sterującej pracą maszyn stosowanych w przemyśle.
Gazy gaśnicze, w tym zwany „suchą wodą” lub „bezwodną wodą” FK-5-1-12, doskonale nadają się do gaszenia przedmiotów o dużej wartości materialnej, a przy tym wrażliwych na wodę (np. dawne tkaniny i meble, rzeźby drewniane). Zastosowanie tradycyjnych tryskaczy lub mgły prowadziłoby do ich uszkodzenia albo wręcz zniszczenia.
Do stosowania urządzeń gaśniczych na gazy chemiczne bądź obojętne konieczne jest zapewnienie odpowiedniego stopnia szczelności chronionego pomieszczenia. W wielu przypadkach konieczne może być także przewidzenie odpowiedniego odciążenia ciśnienia, np. klap odciążających, dobranych na podstawie obliczeń projektowych. Dzięki nim uwolniony z butli gaz nie spowoduje uszkodzeń ścian czy innych wrażliwych na duże ciśnienie elementów konstrukcji budynku.
Warto w tym miejscu podkreślić, że systemy i urządzenia gazowe sprawdzają się doskonale w intensywnie eksploatowanych i narażonych na różnego rodzaju czynniki szkodliwe maszynach, pojazdach i obiektach. Przykładem jest sektor kolejowy: nasze urządzenia wykorzystujące gazy chemiczne i obojętne zapewniają ochronę kontenerów telekomunikacyjnych, rozdzielni oraz np. maszynowni lokomotyw.
Plusy korzystania z wody
Zaprojektowanie i montaż systemu gaśniczego na mgłę wodną może być celowe, gdy myślisz o zabezpieczeniu obiektów dużych rozmiarów, np. niektórych budynków przemysłowych. Mgła może sprawdzić się także w hotelach, centrach i galeriach handlowych oraz w obiektach, których z różnych przyczyn nie można dobrze uszczelnić (co jest niezbędne do efektywnego działania urządzeń gaśniczych gazowych). Inne obszary zastosowań to koryta kablowe, kabiny lakiernicze, schody ruchome, a także garaże podziemne.
Niezależnie od miejsca instalacji urządzeń gaśniczych, mgła wodna chłodzi i oczyszcza powietrze z bardzo szkodliwego dla zdrowia dymu, zwiększając tym samym poziom ochrony ewakuowanych ludzi. Atutem w porównaniu z tradycyjnymi instalacjami tryskaczowymi jest również zmniejszone zużycie wody. Oszczędność sięga nawet 70-90%.
Nie zmienia to jednak faktu, że mgła wodna pozostaje rozwiązaniem opartym na wodzie. Dlatego w przypadku serwerowni, rozdzielni, pomieszczeń z aparaturą medyczną, archiwów, muzeów czy przestrzeni z wartościowymi zbiorami należy każdorazowo ocenić ryzyko szkód wtórnych związanych z wilgocią. W takich zastosowaniach przewagę często mają systemy gazowe, które nie przewodzą prądu, nie pozostawiają osadów i nie powodują zalania chronionych urządzeń lub przedmiotów.
Mgła wodna może obniżać temperaturę gazów pożarowych i ograniczać zużycie wody w porównaniu z klasycznymi instalacjami tryskaczowymi, jednak jej dobór powinien zawsze wynikać z analizy ryzyka, funkcji obiektu oraz możliwych skutków użycia wody. W obiektach wrażliwych na wilgoć kluczowe znaczenie ma więc nie tylko skuteczność gaszenia, ale także ograniczenie szkód wtórnych po zadziałaniu systemu.
Na zakończenie warto dodać, że w przypadku gazowych urządzeń gaśniczych skuteczność ochrony zależy nie tylko od wyboru środka gaśniczego, ale także od prawidłowego doboru i integracji pozostałych elementów systemu. Znaczenie mają m.in. detekcja, dysze, zawory, scenariusz działania oraz centrale sterowania gaszeniem, takie jak FIGHTER XT. Dopiero właściwe zaprojektowanie i serwisowanie całego układu pozwala w pełni wykorzystać potencjał ochronny systemu gazowego.
